BIBLIOGRAFIA - terminologia, wzory, przykłady

·       BIBLIOGRAFIA- uporządkowany wg określonych kryteriów spis dokumentów (książek, czasopism, artykułów i inn.) z najważniejszymi informacjami o każdej z pozycji.

·   BIBLIOGRAFIA ZAŁĄCZNIKOWA (literatura przedmiotu, wykaz źródeł)
zawiera skrócone opisy bibliograficzne dokumentów, na które powołuje się autor pracy (cytowanych lub tylko związanych z tematem). Sporządza się ją dla ukazania warsztatu naukowego wykonanej pracy. Pozwala ocenić znajomość tematyki i oryginalność pracy. Jest dla czytelnika źródłem informacji o innych opracowaniach na dany temat. Bibliografię umieszczamy na końcu pracy.

Układ bibliografii jest umowny. Informator maturalny zaleca następujący podział:

1.Literatura podmiotu (omawiane przez nas w pracy utwory literackie
i inne teksty kultury)
2. Literatura przedmiotu wykorzystane przez nas opracowania ogólne (np. słowniki, encyklopedie, historie literatury) i szczegółowe (książki, artykuły, dokumenty elektroniczne)
3. Materiały pomocnicze wykorzystane do "ubarwienia " naszej wypowiedzi fragmenty filmów, obrazy, muzyka itp.


W obrębie poszczególnych grup obowiązuje alfabetyczna kolejność opisów.

 Bibliografia może być tożsama z przypisami, zwykle jednak ma o wiele szerszy zakres.

·   PRZYPISY krótkie objaśnienia do fragmentów tekstu. Mają charakter informacyjny. Mogą dodatkowo wyjaśniać pewne fragmenty tekstu. Przypisy bibliograficzne zawierają opisy dokumentów, z których pochodzą cytaty lub informacje zawarte w tekście. Do przypisów kierują odsyłacze zawarte w tekście (najczęściej są to cyfry).
Miejsce przypisów: u dołu strony (najczęściej), na końcu rozdziału lub na końcu pracy.

OPIS BIBLIOGRAFICZNY - to uprządkowany zespół danych o książce (artykule), służący do jej identyfikacji.

 Zasady sporządzania przypisów i bibliografii są znormalizowane.
Określają je normy:
PN-ISO 690 z lipca 2002 roku (dla książek i czasopism)
oraz PN-ISO-2 :1999 (dla dokumentów elektronicznych).
Główna zmiana w stosunku do poprzedniej normy to obowiązek podawania w opisie n-ru ISBN dla książęk i ISSN dla czasopism.
Skrót ISBN pochodzi z ang.: International Standard Book Number.
W 10-cyfrowym numerze jest zapisana informacja o kraju, wydawcy i o samej książce (np. 83 na początku oznacza Polskę).

Od 1 stycznia 2007roku obowiązuje 13-cyfrowy numer ISBN. Aktualny numer poprzedzony prefiksem 978 jest identyczny z używanym w kodzie paskowym.

 

OPIS BIBLIOGRAFICZNY

 

Uwagi ogólne:

·         Informacje o książce spisuj ze strony tytułowej (nie z okładki).

·         Tytułu książki nie ujmuj w cudzysłów.

·         Możesz podać tylko inicjał imienia autora (o ile nie utrudni to identyfikacji).

·         Jeśli mamy do czynienia z pierwszym wydaniem opisywanej książki, pomijamy tę informację (nie piszemy w ogóle o wydaniu). Przy kazdym następnym należy ją uwzględnić w opisie bibliograficznym, zwłaszcza jeśli jest np. poprawione (skrót: popr.), zmienione (zmien.), czy uzupełnione (uzup.)

Pomiń informacje o stopniach naukowych i funkcjach służbowych autora.

 

Pochwała konsekwencji:

  
W opisie można uwzględnić tylko elementy obowiązkowe, lub podać więcej szczegółów. Norma dopuszcza też pewną dowolność interpunkcji i wyróżnień graficznych (zmiana kroju czcionki, podkreślenia). Np. tytuł czasopisma można ująć w cudzysłów lub napisać kursywą.
Obowiązuje jednak absolutna konsekwencja w raz przyjętym sposobie zapisu.

 

I. OPIS KSIĄŻKI

OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI Elementy opisu i ich kolejność:
Elementy obowiązkowe są zapisane pogrubioną czcionką, elementy nieobowiązkowe- kursywą.
1.Autor (nazwisko i imię lub inicjał imienia)
2.Tytuł
3.Odpowiedzialność drugorzędna (redaktor- w pracy zbiorowej; autor opracowania, tłumacz- w antologii)
4.Oznaczenie wydania
5. Numer tomu i jego tytuł ( w opisie pojedynczego tomu)
6. Miejsce wydania (ew. wydawca)
7. Rok wydania
8. objętość,
seria
uwagi
9. strony (przy opisie fragmentu książki)
10. nr ISBN (po kropce). Przy opisie fragmentu książki można go nie podawać.

Schemat opisu

Autor : Tytuł książki .Wydanie . Tom. Miejsce wydania : wydawca rok wydania . ISBN

 

Uwaga na znaki umowne! We wszystkich opisach obowiązuje jednolity system interpunkcji.

 

Uwaga! Tytułu książki nie ujmujemy w cudzysłów.
Podano przykładową (najczęściej stosowaną) interpunkcję. Jeszcze raz przypominamy, że norma nie precyzuje znaków umownych, nakazuje tylko konsekwencję w ich stosowaniu. Elementy nieobowiązkowe są zapisane kursywą.

Książka do 3 autorów

Danielou J., Marrou H.: Historia Kościoła. T.1. Od początków do roku 600. Warszawa: PAX 1984. ISBN 83-211-0577-7.

Sienkiewicz H.: Potop. T.1-3. Warszawa: PIW 1969.

Praca zbiorowa, antologia

Mały słownik kultury dawnych Słowian. Red. L. Leciejewicz. Wyd.2. Warszawa: Wiedza Powszechna 1988. ISBN 83-214-0499-5

Od Chaucera do Larkina. 400 neśmiertelnych wierszy 125 poetów anglojęzycznych z 8 stuleci. Tłum. i opr. St. Barańczak. Kraków: Znak 1993. ISBN 83-7006-321-7

Opis fragmentu książki

Heistein J.: Historia literatury włoskiej. Zarys. Wyd.2. Wrocław 1987, s. 69-79

Słownik pojęć i tekstów kultury. Red. A.Rysiewicz. Warszawa 2002, s.109

Drawicz A.: Wstęp. W: Bułhakow M.: Mistrz i Małgorzata. Wrocław: Ossolineum1990. s.V-LXXXIV.
(Propozycja opisu opracowania ze wstępu do wydania Biblioteki Narodowej- podajemy za forum internetowym "Biblioteki w Szkole")

Opis fragmentu pracy zbiorowej

Cardini F.: Wojownik i rycerz. W: Człowiek średniowiecza. Pod red. J. Le Goffa. Warszawa 2000, s. 97-142

II. OPIS CZASOPISMA (tylko elementy obowiązkowe)
Tytuł
Odpowiedzialność
Wydanie

Oznaczenie zeszytu (daty i / lub numery)
rok wyd.
Numer znormalizowany ISSN

Przykład opisu czasopisma:


Nauka i Przyszłość. Polska Akademia Nauk, Centrum Upowszechniania Nauki. Grudzień 1990 nr 1-. 1990- . ISSN 0867-2687.

 

OPIS ARTYKUŁU Z CZASOPISMA

Elementy opisu:
1.Autor artykułu
2.Tytuł artykułu
3.Tytuł czasopisma
4.Lokalizacja (rok, numer zeszytu, strony)

Schemat:

Autor artykułu : Tytuł artykułu . " Tytuł czasopisma " rok ,  numer czasopisma , numery stron

Przy opisie fragmentu (artykułu) - nr ISSN nie jest obowiązkowy.


Przykład:

Kołątaj W.: Tak powstały piramidy. "Wiedza i Życie" 2002, nr 7, s.50-55


Możliwa jest również inna interpunkcja.
W tej formie przykładowe opisy będą wyglądały tak:

Mały słownik kultury dawnych Słowian. Red. L.Leciejewicz. Wyd.2. Warszawa 1988

 

III. DOKUMENTY ELEKTRONICZNE


Internet i wydawnictwa multimedialne są pełnoprawnym źródłem informacji. Opisy tych dokumentów także umieszczamy w bibliografii

Opis dokumentu elektronicznego
Elementy opisu:
1.Autor
2. Tytuł
3. Nośnik w nawiasie kwadratowym [CD-ROM], [online]
4. Wydanie (wersja, miejsce wydania, wydawca, copyright, data aktualizacji)- o ile można ustalić
5.Tytuł fragmentu (przy opisie fragmentu dokumentu elektronicznego)
6. Warunki dostępu (dla dokumentów on-line)

Przykłady:


Kopaliński W.: Wielki multimedialny słownik W. Kopalińskiego [CD-ROM]. Warszawa: PWN 2000

Słowniki PWN [CD-ROM]. Edycja 2003 w.1.1. Warszawa: PWN 2002. Słownik poprawnej polszcyzny

Mickiewicz A.: Pan Tadeudz [on-line]. Skarbnica literatury polskiej. Dostępny w internecie: http://www.literatura.zapis.net.pl/pan_tadeusz

Papszun T.: J.R.R. Tolkien- pierwsza polska strona domowa. Modyfikacja: 2003.07.09. Dostępna w internecie: http://www.lodz.tpsa.pl/bez/tolkien

 

Opis artykułu z dokumentu elektronicznego
Elementy opisu:
1. Autor artykułu
2. Tytuł artykułu
3. Tytuł dokumentu macierzystego (książki, bazy danych, czasopisma)
4. [Nośnik]
5. Wydanie (wersja, m-ce wyd., wydawca, rok)
6. Oznaczenie zeszytu (dla e-czasopisma)
7. Lokalizcja (o ile jest numeracja stron)
8. Warunki dostępu (dla dokumentów on-line)


Przykłady:

Bardel M.: Sen o nieśmiertelności. "Znak" [online] 2002 nr 580. Dostępne w internecie: http://www.znak.com.pl/znak/bardel.html

Jan XXIII: Encyklika Pacem in Terris. W: Nauczanie Kościoła Katolickiego [CD-ROM]. Kraków: Wyd.m 2002

  OPIS FILMU I DOKUMENTU DŹWIĘKOWEGO
(Propozycja opisu - podajemy za forum internetowym "Biblioteki w Szkole")

 Film:

Pan Tadeusz [Film]. Reż. Andrzej WAJDA. Warszawa: Vision Film, 2000. 1 kas. VHS
Lub

Wajda A. (Reż): Pan Tadeusz [Film]. Warszawa 2000. 1 płyta DVD.

Czapczyk P., Czarnecka A.: Poezja współczesna. [Film]. Warszawa :Telewizja Polska.1997. 1 kas.VHS

 Dokument dźwiękowy:

Bach J. S.: Brandemburg Concertos [Dokument dźwiękowy]. Warszawa: Pomaton EMI, 1999. 1 płyta CD.

Pawlikowska-Jasnorzewska M.: Wiersze. [Dokument dźwiękowy]. Warszawa: Polskie Nagrania 1988. Taśma magnet.

Dla niecierpliwych- same przykłady, prosta interpunkcja

·  Stosuj konsekwentnie w całej bibliografii raz przyjętą interpunkcję i sposób zapisu!

·  Tytułu ksiązki nie ujmuj w cudzysłów (tak możesz zapisać tytuł czasopisma)

 KSIĄŻKA – CAŁOŚĆ

 Książka do 3 autorów

·  Gould S.J., Dzieje życia na ziemi, Warszawa 2007, ISBN 978-83-247-0581-8.

   Praca zbiorowa, antologia

·  Mały słownik kultury dawnych Słowian, red. L. Leciejewicz, wyd.2. Warszawa 1988. ISBN  83-214-0499-5.

·  Od Chaucera do Larkina. 400 neśmiertelnych wierszy 125 poetów anglojęzycznych
z 8 stuleci, tłum. i opr. St. Barańczak. Kraków 1993. ISBN 83-7006-321-7.

   Jeden tom książki wielotomowej

· Danielou J., Marrou H., Historia Kościoła, t.1, Od początków do roku 600, Warszawa 1984, ISBN 83-211-0577-7.

 FRAGMENT KSIĄŻKI

 ·  Heistein J., Historia literatury włoskiej. Zarys, wyd.2. Wrocław 1987, s. 69-79

·  Słownik pojęć i tekstów kultury, red. A.Rysiewicz, Warszawa 2002, s.109

   Artykuł (rozdział ) w pracy zbiorowej

·  Cardini F., Wojownik i rycerz, w: Człowiek średniowiecza, pod red. J. Le Goffa, Warszawa 2000, s. 97-142
Wstęp (posłowie) do tekstu

·  Drawicz A., Wstęp, w: Bułhakow M., Mistrz i Małgorzata, Wrocław 1990, s.V-LXXXIV.

 CZASOPISMO

 Czasopismo- całość

·  Nauka i Przyszłość. Polska Akademia Nauk, Centrum Upowszechniania Nauki. Grudzień 1990 nr 1-. 1990- . ISSN 0867-2687.

 Artykuł z czasopisma

·  Kołątaj W., Tak powstały piramidy, "Wiedza i Życie" 2002, nr 7, s.50-55


Recenzja(propozycja)

·  Eurypides, Fedra, reż. Maja Kleczewska, rec. Marcin Kościelniak, Brak powietrza, "Tygodnik Powszechny" 2007 nr 51, s. 24

 DOKUMENT ELEKTRONICZNY

 ·  Kopaliński W., Wielki multimedialny słownik W. Kopalińskiego [CD-ROM], Warszawa 2000

·  Mickiewicz A., Pan Tadeusz [on-line], Skarbnica literatury polskiej, dostępny w internecie:  http://www.literatura.zapis.net.pl/pan_tadeusz
 Artykuł w dokumencie elektronicznym

· Bardel M., Sen o nieśmiertelności, "Znak" [online] 2002 nr 580, dostępne w internecie:  http://www.znak.com.pl/znak/bardel.html

·  Jan XXIII, Encyklika Pacem in Terris, w: Nauczanie Kościoła Katolickiego [CD-ROM]. Kraków: Wyd.m 2002

 

MATERIAŁY AUDIOWIZUALNE

 Film:

·  Pan Tadeusz [Film], reż. Andrzej Wajda, Warszawa: Vision Film, 2000, 1 kas. VHS
 Dokument dźwiękowy:

·  Bach J. S., Brandemburg Concertos [dokument dźwiękowy], Warszawa: Pomaton EMI 1999, 1 płyta CD.

 

(Materiały przygotowane przez Bibliotekę Liceum i Gimnazjum Zakonu Pijarów w Krakowie)